Monitorowanie rzeczywistych kosztów produkcji. Planowanie i harmonogramowanie. Identyfikowalność partii i kontrola zapasów. Raportowanie finansowe. To wszystko nieodzowne elementy każdego procesu produkcyjnego. A jak mogą wpłynąć na ostateczną wysokość marży? I jak system ERP może je usprawnić, by ostateczna marża nie była niższa od zakładanej?
By znaleźć odpowiedź na te pytania, przyjrzyjmy się doświadczeniom kilku klientów Nav24.
Dlaczego obliczanie marży w produkcji jest tak trudne?
W firmach handlowych marża często jest relatywnie prostym wskaźnikiem opartym o cenę zakupu i sprzedaży. W produkcji sytuacja jest znacznie bardziej złożona.
Na rzeczywisty koszt produktu składają się między innymi:
- zużycie materiałów,
- czas pracy pracowników,
- wykorzystanie maszyn,
- straty produkcyjne,
- koszty magazynowania,
- przezbrojenia,
- reklamacje i poprawki,
- koszty energii oraz inne koszty pośrednie.
Jeżeli którykolwiek z tych elementów nie jest ewidencjonowany lub jest rejestrowany z opóźnieniem, marża staje się jedynie szacunkiem. System ERP nie jest wyłącznie systemem do księgowania kosztów. Jego największą wartością jest gromadzenie danych z całego procesu produkcyjnego i udostępnianie ich osobom odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji. Wszystkie czynniki wpływające na proces widzisz w jednym systemie, a informacje o odchyleniach od planu otrzymujesz na bieżąco.
Jak Business Central oblicza koszty i wspiera analizę marży?
Microsoft Dynamics 365 Business Central umożliwia prowadzenie pełnej ewidencji materiałów, technologii produkcyjnych, marszrut, zleceń produkcyjnych oraz kosztów wykonania operacji. System pozwala analizować zarówno koszty planowane, jak i rzeczywiste oraz identyfikować odchylenia pomiędzy nimi.
W praktyce oznacza to możliwość odpowiedzi na pytania:
- ile faktycznie kosztowało wykonanie konkretnej partii produkcyjnej,
- które produkty są najbardziej rentowne,
- jakie odchylenia kosztowe pojawiają się najczęściej,
- jak zmienia się marżowość w czasie.
Jeden z naszych klientów z branży tworzyw sztucznych po wdrożeniu Business Central uzyskał możliwość lepszego rozliczania kosztów i odchyleń produkcyjnych oraz szczegółowej analizy działalności firmy, w tym poziomu marżowości sprzedawanych wyrobów gotowych. Dodatkową korzyścią stał się dostęp do pełnych danych finansowych na potrzeby controllingu.
To właśnie ten aspekt można uznać za jeden z największych atutów systemu ERP dla produkcji. Business Central nie pokazuje wyłącznie wyniku finansowego. Pozwala zrozumieć, dlaczego marża wygląda w określony sposób.
Rzeczywiste dane z produkcji a rentowność wyrobów
Wiarygodność marży zależy od jakości danych źródłowych. Jeżeli czas pracy jest raportowany ręcznie raz w tygodniu, a zużycie materiałów szacunkowe, to nawet najbardziej rozbudowane raporty nie pokażą rzeczywistej rentowności.
Dobrym przykładem jest jeden z naszych klientów z branży produkcji elektroniki. Przed wdrożeniem systemu wyraźnie widać było istotne ograniczenia w rozliczaniu kosztów produkcji i kalkulacji marż. Wprowadzenie Panelu produkcyjnego Nav24 umożliwiło automatyczne przypisywanie kosztów pracy do konkretnych produktów i projektów. Dzięki temu firma uzyskała zdecydowanie precyzyjniejszy obraz rentowności, a procesy księgowe i raportowanie skróciły się o 20-30%.
Z perspektywy zarządu oznacza to możliwość szybszego identyfikowania nierentownych produktów oraz podejmowania decyzji dotyczących cen, technologii czy organizacji pracy.
Planowanie produkcji i koszt błędnych decyzji
Marża nie zależy wyłącznie od kosztu wytworzenia. Ogromny wpływ ma również efektywność wykorzystania zasobów.
Jeden z naszych klientów produkcyjnych wskazywał, że przed wdrożeniem planowanie kosztów oraz procesów było utrudnione przez niedopasowane narzędzia. Po uruchomieniu Business Central planiści uzyskali szybki dostęp do aktualnych danych o zamówieniach, produkcji i kosztach, a raportowanie finansowe oraz analiza danych stały się znacznie sprawniejsze.
Jaki ma to związek z marżą?
Lepsze planowanie oznacza:
- mniejszą liczbę przestojów,
- mniej pilnych zakupów materiałów,
- lepsze wykorzystanie mocy produkcyjnych,
- ograniczenie nadmiernych zapasów.
Każda z tych korzyści wpływa na obniżenie kosztów operacyjnych, a tym samym na poprawę rentowności.
Identyfikowalność partii i kontrola zapasów jako element ochrony marży
W wielu branżach produkcyjnych znaczącym źródłem kosztów są błędy jakościowe, reklamacje oraz problemy z identyfikacją partii produktów.
Jeden z naszych klientów z branży tworzyw sztucznych wdrożył Business Central między innymi po to, aby uzyskać pełną identyfikowalność partii surowców i wyrobów gotowych. Dodatkowo firma otrzymała możliwość stałego monitorowania procesów produkcyjnych, co przełożyło się na większą efektywność działań operacyjnych.
Wpływ na marżę jest pośredni, ale bardzo realny. Dokładna identyfikowalność pozwala ograniczyć:
- koszty błędów produkcyjnych,
- skalę ewentualnych reklamacji,
- straty magazynowe,
- czas potrzebny na ustalenie przyczyn problemów jakościowych.
W efekcie firma ponosi niższe koszty związane z obsługą niezgodności i skuteczniej chroni swoją rentowność.
Gdzie są granice Business Central?
Choć Business Central jest bardzo rozbudowanym systemem ERP, nie rozwiązuje automatycznie wszystkich problemów związanych z marżą.
Najważniejsze ograniczenie dotyczy jakości danych. System potrafi bardzo dokładnie analizować koszty i rentowność, ale tylko wtedy, gdy użytkownicy regularnie i poprawnie rejestrują zdarzenia gospodarcze oraz dane produkcyjne.
W praktyce firmy często oczekują również bardziej zaawansowanego controllingu, kalkulacji kosztów działań (ABC), rozliczania kosztów energii na poziomie maszyn czy analiz opartych na dużych zbiorach danych. W takich przypadkach standardowy Business Central bywa rozszerzany o:
- Power BI,
- rozwiązania controllingowe,
- panele produkcyjne,
- dedykowane rozszerzenia branżowe,
- własne raporty i modele analityczne.
Warto też pamiętać, że sam system nie poprawi marży. Może natomiast wskazać miejsca, w których jest ona tracona.
Business Central jako narzędzie do zarządzania marżą
Największą wartością Business Central nie jest samo wyliczenie marży, lecz dostarczenie wiarygodnych danych potrzebnych do jej świadomego liczenia. System pozwala powiązać produkcję, magazyn, zakupy, sprzedaż i finanse w jednym środowisku, dzięki czemu analiza rentowności staje się znacznie bardziej precyzyjna.
Przykłady naszych klientów pokazują, że wpływ na marżę może wynikać z różnych obszarów: lepszego rozliczania kosztów i odchyleń, automatycznej rejestracji czasu pracy, sprawniejszego planowania produkcji czy pełnej identyfikowalności partii.
Jeżeli dane wprowadzane do systemu są kompletne i dobrej jakości, Business Central staje się skutecznym narzędziem do identyfikowania źródeł strat i podejmowania decyzji, które realnie wpływają na poprawę rentowności produkcji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Business Central oblicza marżę automatycznie?
Tak, system umożliwia analizę marży na podstawie danych sprzedażowych i kosztowych. Dokładność wyników zależy jednak od jakości rejestrowanych danych oraz przyjętego modelu rozliczania kosztów.
Czy w Business Central można analizować marżę dla poszczególnych produktów?
Tak. System pozwala analizować rentowność wyrobów, grup produktów, klientów czy projektów oraz identyfikować najbardziej i najmniej dochodowe obszary działalności.
Jakie dane mają największy wpływ na poprawność wyliczenia marży?
Przede wszystkim rzeczywiste zużycie materiałów, czas pracy, koszty operacji produkcyjnych, stany magazynowe oraz poprawnie rozliczane koszty pośrednie.
Czy Business Central pozwala analizować odchylenia kosztowe?
Tak. Jedną z ważnych funkcji systemu jest porównywanie kosztów planowanych i rzeczywistych oraz wskazywanie źródeł powstających odchyleń.
Kiedy warto rozszerzyć Business Central o dodatkowe narzędzia?
Jeżeli firma potrzebuje zaawansowanego controllingu, wielowymiarowej analizy rentowności lub rozbudowanych dashboardów menedżerskich, warto rozważyć integrację z Power BI oraz dodatkowymi rozwiązaniami branżowymi.
